بيرهاتنێن
پێشمەرگەيەكێ ژبيركرى
- سپێدە
باش دايكا من يا خۆشتڤى.
- سپێدە
باش كوڕێ من، وەك هەر جار ئەڤە نيڤڕۆيە، و نها تۆ يێ ژ خەو ڕادبى. تۆ يێ مەزن
بووى، دڤێت تۆ زوى ژ خەو ڕابى، ما هەما تۆ يێ بێ كارى.
- هێى
هێى دايكێ.... تۆ چ جاران ناهێلى مرۆڤ بێهنا خۆ بدەت. ما زوى ڕابم چ بكەم، كا
كۆمپانييايێن من، كا كارگەهێن من؟ خەلك گەهشتە كويڤە و تۆ يا ل كويڤە!
- كوڕێ
من بەرەكەت يا د سپێدەيياندا، خودێ ڕۆژ يێن داين بۆ بزاڤ و كارى و شەڤ يێن داين بۆ
بێهنڤەدانێ و نڤستنێ. ما تۆ بابێ خۆ نابينى؟ هەر چەندە ئەو يێ خانەنشين بووى و
ئێدى وى چ ئەركێن فەرمى نينە لێ ئەو سپێدێ د گەل بانگى ژ خەو ڕادبيت، نڤێژا خۆ
دكەت و تێشتێ دخۆت و دچيتە د ناڤ بيستانێ خۆ دا و خۆ ب هەر كارەكى ڤە مژويل دكەت.
شەرمەزارييە زەلام يێ بێ كار بيت.
- دێ
باشە، باشە... كا تۆ ژ من ڤەبە، تە بەحسى بابێ من كر، ئەرێ ئەڤە چەند ڕۆژە ئەز
دبينم ئەو پشتى ل بيستانى دزڤڕيت دچيتە د ئۆدەيا خۆ دا و دەرگەهى دگريت و كەس
نزانيت ئەو چ دكەت، ئەرێ تۆ دزانى ئەو چ كارێ نهێنييە ئەو دكەت؟
- بەلێ
كوڕێ من ئەز دزانم، ئەو چ كارێن نهێنى ناكەت، ئەو دەرگەهى دگريت دا د كەشەكێ ئارام
دا بيت و چ دەنگ هزرا وى ئالۆز نەكەن، ما تۆ نزانى ئەو يێ بيرهاتنێن خۆ دنڤيسيت
دەمێ ئەو پێشمەرگە؟!
- ئاها،
نها من زانى ئەو بۆچى هندە يێ مژويلە و كوير دچيتە د هزراندا.
- بەلێ
كوڕێ من، بابێ تە گەلەك يێ مانديبووى د گەنجاتييا خۆدا، ب تايبەتى دەمێ ئەو
پێشمەرگە.
- دێ
باشە ما دەم ئەو هندە مانديببوو و چەند سالان پێشمەرگە بوو، باشە پا كا كوچك و
تڕومپێل و زێرەڤانێن وى. ئەو يێ نەشێت من ل فەرمانگەهەكێ بدامەزرينيت.
- ئاخفتنێن
بێ ڕامان نەكە، ما كێ ل وى دەمى خەبات و پێشمەرگايەتى دكر بۆ ئەڤێ چەندا تۆ
دبێژى؟! ئەوان بۆ ئازادييا وەلاتێ خۆ خەبات دكر.
- باشە
دايكێ، مە نەقۆتە، مە چ گونەه نەكرينە. دەستويرى بيت ئەز دێ چم. من كارەكێ فەر يێ
هەى.
- كا
ڕاوەستە، تە چ كار هەيە؟
- دێ
چم بەرێ خۆ دەمێ كا بابێ من چ ئافراندييە د ئۆدەيا خۆدا، ئەڤە چەند ڕۆژە ئاخفتن ژى
ل مە قەدەغەكرى.
- كا
ڕاوەستە، نەچە، بابێ تە دێ تۆڕە بيت.
يوسڤى دەرگەهێ ئۆدەيا بابێ خۆ ڤەكر، (بابێ وى ل مال نينە بۆ كارەكى يێ
دەركەفتى) هێدى هێدى بەرەف مێزەيەكێ چوو، سيمايێن مانديبوونێ و كارەكێ زۆر ل سەر
دديارن، دێ بێژى زەڤيەكا چياييە و بەرى دەمەكێ كێم يا هاتييە كێلان، كاغەزێن سپى و
ڤالا، كاغەزێن قورمچى يێن ل ڤێرە و وێرا هە، لێ هندەك كاغەزێن تژى نڤيسين كەفتنە
بەر چاڤێن يوسڤى، دەست نڤيسەكێ هوير و پەيڤ د ڕێزكرينە ئێك ل دويڤ ئێكێ، ئەڤە
ستێرێن ڕەشن سەمايێ دكەن ل د ناڤ ئاسمانەكێ سپيدا يان ئەڤە ديلانە و پەيڤ ژى
داوەتچينە ئێكێ دەستێ يا دى يێ گرتى و پەيڤا "پێشمەرگە" ئەوا هەيە يا
ديارە، سەرچەمكى يا گرتى.
ل كوژيێ سەرى يێ ئالييێ چەپێ چەند كاغەزەك ب ڕێكو پێكى ل سەر ئێك هاتبوونە
دانان، بۆ هەر كەسەكێ بەرێ خۆ بدەتێ ب ئاسانى دێ زانيت كو ئەڤە ئەنجامێ كارەكێ
ژێهاتى و ڕەنجەكا پڕ مانديبوونە. كاغەزەك ژ ئەوان كاغەزان ڕاكر، ل سەرێ وێ - ب
دەست نڤيسەكێ مەزنتر ژ نڤيسينا ناڤەڕۆكێ- نڤيسيبوو "بيرهاتنێن پێشمەرگەيەكێ
ژبيركرى" بۆ يوسڤى ديار بوو كو ئەڤە ناڤو نيشانە بۆ ئەڤى كارێ دهێتە
ئەنجامدان، بەرێ خۆ دا ڕێزێن ل دويڤدا و خواند:
"ل سالا 1970 پشتى ڕێكەفتنا 11 ئادارێ ڕەوش هندەك ئارام بوو، و ئێدى
گەنجێن كورد ب ئاسانى دكارى ل شارەكى بۆ شارەكێ دى بهێن و بچن، چالاكى و بزاڤێن
وان بەرفرەهتر بوون، ئازادييەكێ سەرێ خۆ هەلدا وەك وێ هەتاڤێ ئەوا پشتى بەفر
بارينێ ب شەرمينى هێدى هێدى سەرێ خۆ هەلددەت.
ئەو دەمەكێ درێژ بوو هزرا پێشمەرگايەتييێ ناخێ من هەمبێز كري، لێ ژ بەر
ئەوێ ڕەوشا خراب يا جڤاكى و ئابوورى من نەدكارى مالباتا خۆ ب تنێ بهێلم، لێ نها
دەرفەت باشتر بوويە، ئەڤجا من بڕيار دا ئەز بچمە د ناڤ ڕێزێن پێشمەرگەيان دا، لێ
دڤێت ل دەستپێكێ ئەز دايكا خۆ و بابێ خۆ ڕازى بكەم، ئەڤە ژى كارەكێ زەحمەتە چونكى
نها ئەز ب تنێ گەنجێ مالێ مە، پشتى برايێ من ژى يێ ژ من بچويكتر ب مەرەما خواندنێ
ژ مال دوير كەفتى، هەر چەوا بيت من هزرا هێجەتەكێ كر كو ئەز دايكا خۆ و بابێ خۆ پێ
ڕازى بكەم، من چ ئەگەرێن گونجاى نەديتن، لێ ل ڕۆژەكێ من خۆ ديت كو ئەز يێ ل
بەرانبەر وان ڕاوەستيايم و ئەز يێ دبێژمێ: دايكا من يا خۆشتى، بابێ من يێ هێژا، چ
كار نينە ئەز ل ڤێرە بكەم و وستا كەريم حەز دكەت ئەز بچمە نك وى كار بكەم. بابێ من
گۆت: هەڤال تۆ دزاني، وستا كەريم يێ چوويە چومان، و نها ل وێرێ كار دكەت! بەلێ باب
ئەز دزانم. دايكا من گۆت: مەرەما تە ئەوە تۆ بچييە چومان كار بكەى؟! بەلێ دايكا من
يا خۆشتڤى، ئەز دێ چمە چومان كارێ دروينا جلكێن كوردى كەم، پشتى ڕەوش ئارام بووى
وپێشمەرگە هاتينە خوارێ، كارێ جلكێن كوردى بەرەف باشتر چوويە و وستاى پێدڤى يا ب
من هەى ئەز د گەل وى كار بكەم.
پشتى ئەڤێ دانو ستاندنێ، ب چ شێواز بيت، من دايكا خۆ و بابێ خۆ ڕازيكرن و
ئەز ب هێجەتا كاركرنێ چوومە چومان. دەمێ ئەز گەهشتيم، ئێكسەر ئەز بەرەف بارەگايێ
پێشمەرگەى چووم، ل بەر دەرى ئەز ڕاوەستام، ئەڤە بارەگايەكێ سەربازييە لێ نە وەك
بارەگايێن شارێن دييە، ئەوێن ب هزارەهان گەنجێن مە تێدا هاتينە ئازاردان و
ئەشكەنجەدان، ئەڤە زێرەڤانن ل بەر دەرى لێ سيمايێ وان يێ جودايە، ئەڤە شەڕخواز
نينە، ئاشتى خوازن، جلێن خاكى يێن ل بەر، ئەڤە خاك پارێزن، فريشتەنە، ئەڤان هزران
ئەز گەلەك كوير د گەل خۆ بربووم، هەتا ئێك ژ ئەوان زێرەڤانان گۆتى: "فەرموو
برا، چەوا خزمەتا تە بكەين؟"
ئەز هاتمە سەر هشێن خۆ. من بەرسڤا وى دا و من گۆتێ: دێ شێم چمە ژۆر، من
كارەكێ تايبەت يێ هەى. گۆت فەرموو. من گەلەك كەسايەتى ل ژۆر دنياسين - هەڤشارێن من
د پێشەنگن د پێشمەرگايەتييێ و وەلات پاراستنێدا- پشتى ئەز چوويمە ژۆر ئەو ئەفسەرێ
هەڤشارێ من يێ من دنياسى پێشوازييا من كر و گۆت: فەرماندەيێ مە حەز دكەت تە
ببينيت، هەر گەنجەكێ دهێتە ڤێرە دڤێت ئەو ب خۆ پێشوازييێ لێ بكەت و خێرهاتنەكا
تايبەت لێ بكەت. ئەز چوومە ژۆر و د گەل ڕوينشتم. پشتى پێشوازييەكا گەرم ل من كري،
من خۆ بۆ دا نياسين، گەلەك دلێ وى ب من خۆش بوو، ب سەرەدەرييا خۆ يا جوان ئەو هەست
بۆ من چێبوو كو ئەز يێ د گەل نێزيكترين هەڤالێ خۆ ڕوينشتيم. من داخوازا دەستويرييێ
كر كو بچم، كاغەزەكا بچويك تشتەك ل سەر نڤيسى و ئيمزاكر و كرە د دەستێ من دا و
گۆتە من: بەرى تۆ بدەركەڤى ئەڤێ بدە فەرمانبەرێ پرسگەهێ. ئەز دەركەفتم و دلێ من پڕ
باوەرى بوو كو كوردستان يا د دەستێ كەسانێن ڕاستگۆ و ئەمەكدار و دلۆڤان
دا......."
"يوسڤ... يوسڤ... من نە گۆتە تە نەچە ژۆرا بابێ خۆ". دەنگێ دايكا
يوسڤى ئەو د ناڤ پێلێن ئاشۆپەكا دوير دا ئينا دەر، هەر وەك تۆ زاروكەكى د هەمبێزا
دايكا وى دا بينيە دەر، يا ب دلێ وى نەبوو لێ ئەو نەچار بوو كاغەزان بۆ جهێ وان
بزڤڕينيت و د ئۆدەيێ دا بهێتە دەر و خاترا خۆ ژ ئەوێ گەنجينەيێ بخوازيت هەتا
ديدارەكا دى.
.........................................................................
(*) ئهو بیرهاتنێن د ئهڤێ چیرۆكێ دا هاتین
ژ بیردانكا پێشمهرگهیێ دێرین (صدیق محمد مام عثمان) ی هاتینه وهرگرتن.
(*) ناڤێن كهسایهتییان یێن ڕاستهقینه نینه.
بەيار قەرەنى
(*) ئهڤ كورته چیرۆكه ل گوڤارا زێیێ بادینان ژماره (29) ل 1/8/2026 بهلاڤبوویه.
